Tag Archive: สกู๊ปกีฬา

ไขข้อข้องใจ!! ทำไมอังกฤษเกลียดที่อเมริกันเรียก “ฟุตบอล” ว่า “ซ็อคเกอร์”

ทำไมอังกฤษเกลียดที่อเมริกันเรียก ฟุตบอล ว่า ซ็อคเกอร์

สำหรับคนไทยแล้วอะไรอะไรไม่สลับซับซ้อนนักเพราะว่าพวกเราก็เรียกมันว่าบอลราวกับๆกันไปหมด แม้กระนั้นสำหรับคนประเทศอังกฤษกับคนอเมริกันแล้วการเรียกชื่อของกีฬาที่มีข้างละ 11คนลงไปแย่งลูกฟุตบอลกลมๆว่าอะไรนั้นเกิดเรื่องใหญ่ที่ยอมกันมิได้อย่างที่พวกเรารู้กันอยู่ว่าทางฝั่งอังกฤษจะเรียกมันว่า Football แต่ว่าคนอเมริกันจะเรียกมันว่า Soccer ทั้งๆที่มันเป็นกีฬาเดียวกันแท้ๆ

โดยปกติภาษาอังกฤษแบบอังกฤษกับภาษาอังกฤษแบบอเมริกันมีส่วนที่แตกต่างบ้างอยู่แล้ว สำหรับคนประเทศอังกฤษ pudding หมายคือทั้งหมดทุกอย่างที่พวกเขาเห็นว่าเป็นของหวาน แต่ว่าสำหรับคนประเทศอเมริกา pudding เป็นขนมหวานประเภทหนึ่งที่คนอังกฤษเรียกว่า Custard ยังไม่ต้องนับ pie ที่ก็แตกต่าง แต่ว่าก็อาจจะยังไม่ใช่อะไรที่โต้เถียงกันเท่า Football กับ Soccer การคัดค้านระหว่างสองฝ่าย เป็นไปอย่างถึงใจถึงอารมณ์เสมอ ยิ่งโดยเฉพาะอย่างยิ่งกับข้างอังกฤษ ที่เห็นว่าตัวเองเป็นผู้ให้กำเนิดมันขึ้นมา

พวกเรามักเช้าใจกันว่ากีฬาจำพวกนี้เกิดมาด้วยชื่อว่า Football จนกระทั่งเมื่อมันเข้าไปในอเมริกาแล้วคนอเมริกันได้เรียกมันเสียใหม่ว่าSoccer เพื่อไม่รู้สึกสับสนกับกีฬาที่ได้รับความนิยมของตรงนั้นที่(บุคคลอื่น) เรียกว่าอเมริกันบอล หรือบอกไปให้ไกลกว่านั้นได้ว่ามันบางทีอาจหมายคือการที่อเมริกาต้านอังกฤษเสียด้วยซ้ำ

ทำไมอังกฤษเกลียดที่อเมริกันเรียก ฟุตบอล ว่า ซ็อคเกอร์

แม้กระนั้นปัจจุบัน ในหนังสือ It’s Football, Not Soccer (And Vice Versa) : On the History, Emotion, and Ideology Behind One of the Internet’s Most Ferocious Debates ที่พึ่งจะออกเมื่อปี 2018นี้ Stefan Szymanski ศ.จ.ด้านเศรษฐวิทยาและก็การจัดการกีฬาที่มหาวิทยาลัย Michigan และก็ Silke-Maria Weineck ศ.จ.ด้านเยอรมันเล่าเรียน รวมทั้งวรรณคดีเปรียบเทียบจากมหาวิทยาลัยเดียวกันได้เรียนแหล่งที่มาของคำว่า Soccer แล้วก็ทำให้เห็นว่ามันมีเรื่องมีราวราวที่สลับซับซ้อนกว่านั้นและก็บางทีอาจบอกให้เห็นถึงความเชื่อมโยงในอีกแบบหนึ่งที่กลับหัวกับความเชื่อถือเดิมเลยต่างหาก (สำหรับผู้ที่พอใจเศรษฐวิทยาของกีฬาก็บางทีอาจคุ้นๆชื่อของ Szymanskiอยู่บ้าง ด้วยเหตุว่าเขาเป็นหนึ่งในนักเขียนหนังสือ Soccernomics ที่ใช้ไอเดียทางเศรษฐวิทยามาชี้แจงการเกิดต่างๆของบอลจนกระทั่งเลื่องลือไปทั่วทั้งโลกมาแล้ว)

Soccer มิได้เริ่มใช้ในอเมริกา แล้วก็ Football ก็มิได้หมายคือเพียงแค่บอล

หลายๆคนบางทีอาจรู้สึกว่าคำที่ผู้ดีอังกฤษไม่ชอบนักเกลียดชังครึ้มอย่าง Soccer นั้นเริ่มใช้ในอเมริกา แม้กระนั้นที่จริงแล้วมันเป็นคำที่คนประเทศอังกฤษเริ่มใช้ก่อนต่างหาก รวมทั้งนอกเหนือจากนั้น Footballเองก็มิได้ซึ่งก็คือเพียงแค่บอล

ทำไมอังกฤษเกลียดที่อเมริกันเรียก ฟุตบอล ว่า ซ็อคเกอร์

แต่เดิมนั้นคำว่า Football ซึ่งก็คือการละเล่นท้องถิ่นอย่างหนึ่งของคนประเทศอังกฤษ รวมทั้งเมื่อมันเป็นการละเล่นท้องถิ่นมันก็มิได้เป็นกิจกรรมที่มีมาตรฐานแน่นอนเท่าไรนัก มันมีแบบนานาประการไปตามแต่ละแคว้น มีทั้งๆที่ใช้เท้าใช้มือ จนกระทั่งบางแบบรังควานปรปักษ์ได้ด้วย (กษัตริย์อังกฤษคนจำนวนไม่น้อยเคยบัญญัติกฎหมายแบนการละเล่นนี้มาแล้วด้วยเหตุว่ามันทำให้ผู้บาดเจ็บจนถึงมิได้ฝึกหัดทหาร)

ตราบจนกระทั่งศตวรรษที่ 19 สถานศึกษาชั้นแนวหน้าหลายที่ในอังกฤษรวมตัวกันอุตสาหะระบุข้อตกลงมาตรฐานขึ้นมา แต่ว่าด้วยแบบการเล่นของแต่ละที่ที่แตกต่างกันทำให้ตกลงกันได้ยาก เรื่องที่แย้งกันสำคัญๆก็คือจะให้มันเป็นกีฬาที่ใช้มือหรือเท้าดี รวมถึงว่าจะให้มีการปะทะหนักๆหรือจนถึงเตะแข้งกันได้หรือไม่ด้วย ท้ายที่สุดการละเล่นนี้ก็ได้แยกกันออกเป็นกีฬาสองสาย สายแรกเป็นกีฬาที่เล่นด้วยการใช้เท้าเตะลูกฟุตบอลเป็นหลัก นำโดยมหาวิทยาลัยCambridge เรียกมันว่า Association Football สายลำดับที่สองเป็นกีฬาที่ใช้มือเล่นลูกฟุตบอลแล้วก็มีการปะทะหนักๆได้ นำโดยสถานที่เรียนที่ชื่อว่า Rugby แล้วก็เรียกมันว่า Rugby Football แน่ๆมันเป็นบอล กับรักบี้ที่พวกเรารู้จักกันในขณะนี้

แล้ว Soccer มาจากไหนล่ะ? มันก็มาจากคำว่า Association Football นั่นแหละ ด้วยความที่ในขณะนั้นที่ Cambridge กับ Oxfordนิยมเรียกอะไรแบบสั้นๆด้วยการตัดคำแล้วเพิ่มเติม er ลงไปห้อยท้าย พวกเขาเรียก Rugby Football แบบสั้นๆว่า Rugger แล้วก็เรียกAssociation Football ว่า Soccer (รู้เรื่องว่าตัดคำจาก association)

สรุปว่า Soccer ก็เริ่มใช้จากอังกฤษนั่นแหละ!

ยิ่งไปกว่านั้นแล้วในตอนแรก Football เองก็มิได้หมายความว่าบอลแบบปัจจุบันนี้ ด้วยเหตุว่ามันเป็นคำเรียกกว้างๆเสียมากกว่า ซึ่งAssociation Football ก็เป็นเพียงแค่กิ้งก้านหนึ่งของมัน ชนิดเดียวกันกับ Rugby Football รวมถึง football ที่ถูกดัดแปลงปรับปรุงแก้ไขไปอีกอย่าง Gaelicfootball ของไอร์แลนด์, Australian Rules footballของประเทศออสเตรเลีย, จนกระทั่ง Americanfootball ของอเมริกาเสียด้วยซ้ำ

เทียวไปเทียวมาFootball เองก็มิได้คือเพียงแค่บอล

การรุกคืบของอเมริการวมทั้งการต้านทาน Soccer ของอังกฤษ

ภายหลังที่อังกฤษมีคำว่า Soccer อเมริกาก็เริ่มรับคำนี้เข้าไปตอนต้นศตวรรษที่ 20 เพื่อใช้แบ่งระหว่าง American Football กับบอลแบบอังกฤษ นี้ยังเป็นข้อมูลอย่างที่คนสามัญรู้ๆกันอยู่

ทำไมอังกฤษเกลียดที่อเมริกันเรียก ฟุตบอล ว่า ซ็อคเกอร์

เพื่อสืบเสาะหาร่องรอยการใช้คำว่า Soccer Szymanski กับ Weineckตรวจความถี่ของการใช้คำนี้ในสื่อสิ่งพิมพ์อีกทั้งของอังกฤษแล้วก็อเมริกา และเจอแนวโน้มการเปลี่ยนแปลงที่น่าดึงดูด โดยยิ่งไปกว่านั้นในฝั่งอังกฤษ

พวกเขาพบว่าในตอนต้นศตวรรษที่ 20 นั้นในอังกฤษใช้คำ Soccerอยู่บ้างแต่ว่าก็ไม่มากสักเท่าไรนัก มันมักถูกใช้เฉพาะในหมู่ชนชั้นสูงที่มีการศึกษาเล่าเรียนโดยเฉพาะอย่างยิ่งจากสถาบันชั้นแนวหน้าที่ฯลฯเกิดบอล มิได้แพร่หลายไปถึงคนธรรมดาทั่วไป ช่วงเวลาที่ในตอนเดียวกันนั้นคำว่า Soccer ถูกใช้อย่างล้นหลามที่อเมริกาไปแล้ว แต่ว่าที่น่าดึงดูดก็คือตั้งแต่ตอนทศวรรษ 1960s อังกฤษเริ่มใช้คำ Soccerเยอะขึ้นแม้กระนั้นพอเพียงถึงทศวรรษ 1980s ก็เบาๆต่ำลง ข้อมูลนี้เอามาสู่วิธีการทำความรู้ความเข้าใจคำๆนี้ได้อย่างยอดเยี่ยม เพราะเหตุว่าเมื่อเอาระยะเวลานี้มาเทียบกับการเปลี่ยนแปลงของทั้งคู่ประเทศมันทำให้มองเห็นเรื่องน่าดึงดูดหลายเรื่อง

ข้อแรก ทศวรรษ 1960s เป็นพักหลังสงครามโลกครั้งที่สอง ซึ่งวัฒนธรรมอเมริกาเริ่มเข้ามามีผลในอังกฤษมากเพิ่มขึ้น โดยเฉพาะอย่างยิ่งจากทหารอเมริกาที่เข้ามาในอังกฤษไม่น้อยเลยทีเดียว ก็พาเอาคำ Soccer (กลับ) มาที่อังกฤษด้วย เอาง่ายๆก็คือคำ Soccer เกิดมาในอังกฤษ ไปเติบโตที่อเมริกา แล้วถูกนำกลับมาทำให้แพร่หลายที่อังกฤษอีกครั้ง

ความแปลกเป็นในเวลานั้นอังกฤษก็มิได้เกลียดชังคำว่า Soccerเสมือนอย่างปัจจุบันนี้เลย พวกเขารับมันกลับมาจากอเมริกาแล้วก็ใช้กันทั่วๆไป จนกระทั่งหนังสือประวัติบุคคลของ George Best ที่ออกปี1969 ก็ใช้ชื่อว่า George Best: The Inside Story of Soccer’s Super Star หรือหนังสืออัตประวัติของตำนานผู้จัดการทีมฟุตบอลแมนฯยูไนเต็ดอย่าง Sir Matt Busby ที่ออกปี 1973 ก็ใช้ชื่อว่า Soccer at the Top : My life in Football

ทำไมอังกฤษเกลียดที่อเมริกันเรียก ฟุตบอล ว่า ซ็อคเกอร์

แล้วผู้ดีอังกฤษเริ่มชิงชังคำนี้ตั้งแต่เมื่อใด? คำตอบก็คือตั้งแต่ตอนทศวรรษ 1980s ที่พวกเขาเริ่มเลิกใช้มัน

โน่นเอามาสู่เรื่องน่าดึงดูดข้อลำดับที่สอง มันกำเนิดอะไรขึ้นในทศวรรษ 1980s Szymanski กับ Weineck พินิจพิจารณาว่ามันเป็นตอนที่อเมริกากำลังรุกคืบไปสู่แวดวงบอล พวกเขาเริ่มมีลีกบอลของตนเอง ปี 1975 นักเตะที่ยิ่งใหญ่ที่สุดชั่วกัลปวสานอย่างเปเล่ถูกดึงตัวไปเล่นให้ New York Cosmos อเมริกาบากบั่นเสนอตัวเป็นเจ้าภาพบอลโลก (ที่จะจัดปี 1986) ตั้งแต่ปี 1983 จนถึงมาได้เป็นเจ้าภาพบอลโลก 1994 (อเมริกาได้รับการคัดสรรตั้งแต่ปี 1988)

ทำไมอังกฤษเกลียดที่อเมริกันเรียก ฟุตบอล ว่า ซ็อคเกอร์

การที่พญาอินทรีย์อย่างอเมริกาเริ่มสยายปีกเข้ามาสู่แวดวงบอลทำให้อังกฤษเริ่มหวั่นไหว (Odon Vallet นักประวัติศาสตร์ชาวประเทศฝรั่งเศสเคยกล่าวไว้ว่าในช่วงเวลาที่โลกภาพยนตร์ถูกถือครองโดยฮอลลีวูด การคลังถูกควบคุมโดยวอลล์สตรีท บอลยังเป็นเพียงแต่สิ่งที่เดียวที่ผิดอเมริกาครอบครองผ่านโลกาภิวัฒน์) ประกอบกับกระแสการต้านทานความใหญ่โตคับโลกของอเมริกาเริ่มเพิ่มสูงมากขึ้นคำว่า Soccer ก็เลยเปลี่ยนเป็นเหมือนผู้แทนการรุกคืบของอเมริกาอังกฤษที่มองดูตนเองเป็นผู้ให้กำเนิดบอลก็เลยไม่ได้อยากที่จะใช้คำนี้อีกต่อไป แล้วหลังจากนั้นก็เปลี่ยนเป็นเกลียดชังมันท้ายที่สุด

ทำไมอังกฤษเกลียดที่อเมริกันเรียก ฟุตบอล ว่า ซ็อคเกอร์

สรุปให้รวบรัดอย่างเข้าใจง่ายๆSzymanski กับ Weineck เสนอข้อศึกษาค้นพบใหม่ว่า เอาเข้าจริงแล้วการที่อเมริกาเรียกบอลว่าSoccer นั้นไม่ใช่แค่เพราะเหตุว่าพวกเขาพากเพียรเป็นอิสระอเมริกันบอลออกมาจากบอลเพียงแค่นั้น แม้กระนั้นต้นเหตุอีกด้านหนึ่งนั้นมาจากทางฝั่งอังกฤษเองที่หวั่นไหวต่อการรุกคืบเข้ามาของอเมริกาจนกระทั่งไม่ยินยอมใช้คำ Soccer ที่พวกเขาทำขึ้นมาเองและก็เคยใช้มันมาก่อนเสียด้วยซ้ำ